เลขที่ผู้เสียภาษี คืออะไร? หาได้จากที่ไหน มีความสำคัญอย่างไรกับธุรกิจ?

ในการทำธุรกรรมทางการเงินหรือการยื่นภาษี สิ่งหนึ่งที่ทุกคนต้องเจอไม่ว่าจะในนามบุคคลธรรมดาหรือนิติบุคคลก็คือ "เลขที่ผู้เสียภาษี" (Tax Identification Number) ซึ่งเปรียบเสมือนรหัสประจำตัวที่กรมสรรพากรใช้ในการระบุตัวตนของเราในระบบภาษี แต่หลายคนอาจยังสับสนว่าเลขชุดนี้มาจากไหน ใช้เลขบัตรประชาชนได้หรือไม่ หรือต้องไปขอใหม่ 

บทความนี้ i-BOX By Netbay จะพาไปเจาะลึกทุกข้อสงสัยเกี่ยวกับ เลขที่ผู้เสียภาษี ว่าแท้จริงแล้วคืออะไร หาได้จากเอกสารฉบับไหน และมีความสำคัญต่อการทำธุรกิจอย่างไรบ้าง ไปติดตามกันได้เลย

 

เลขที่ผู้เสียภาษี คืออะไร?

เลขที่ผู้เสียภาษี (หรือชื่อทางการคือ เลขประจำตัวผู้เสียภาษีอากร) คือหมายเลข 13 หลัก ที่กรมสรรพากรใช้เป็นฐานข้อมูลในการจัดเก็บและตรวจสอบการเสียภาษีอากรของทั้งบุคคลธรรมดา คณะบุคคล ห้างหุ้นส่วน และบริษัทจำกัด โดยกฎหมายกำหนดให้ผู้มีเงินได้ทุกคนต้องมี เลขที่ผู้เสียภาษี เพื่อใช้ในการยื่นแบบแสดงรายการภาษี และใช้ทำธุรกรรมต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับกรมสรรพากร

 

ใครบ้างที่ต้องใช้เลขที่ผู้เสียภาษี? และแบ่งเป็นกี่ประเภท?

โดยหลักการแล้ว เลขที่ผู้เสียภาษี จะแบ่งออกเป็น 2 ประเภทหลักๆ ตามลักษณะของผู้เสียภาษี ดังนี้

 

1. เลขที่ผู้เสียภาษี สำหรับ "บุคคลธรรมดา"

สำหรับคนทั่วไป พนักงานประจำ หรือฟรีแลนซ์ เลขที่ผู้เสียภาษี ก็คือ "เลขประจำตัวประชาชน 13 หลัก" ที่อยู่บนบัตรประชาชนของเรานั่นเอง คุณสามารถใช้เลขนี้ในการยื่นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา (ภ.ง.ด. 90/91) ได้ทันทีโดยไม่ต้องไปขอใหม่ที่กรมสรรพากร


กรณีชาวต่างชาติ: หากมีรายได้ในไทย จะต้องขอ เลขที่ผู้เสียภาษี จากกรมสรรพากร ซึ่งมักจะขึ้นต้นด้วยเลข 0

 

2. เลขที่ผู้เสียภาษี สำหรับ "นิติบุคคล"

สำหรับบริษัท ห้างหุ้นส่วนจำกัด ที่จดทะเบียนถูกต้องตามกฎหมาย เลขที่ผู้เสียภาษี จะเป็นเลขเดียวกับ "เลขทะเบียนนิติบุคคล" ที่ออกโดยกรมพัฒนาธุรกิจการค้า (DBD) ซึ่งมี 13 หลักเช่นกัน โดยสามารถใช้เลขชุดนี้ในการติดต่อราชการและทำธุรกรรมทางภาษีได้เลย



ข้อยกเว้น: ในอดีตอาจมีการขอเลขแยก แต่ปัจจุบันรัฐบาลใช้นโยบาย Single Point ใช้เลขทะเบียนนิติบุคคลเป็น เลขที่ผู้เสียภาษี ได้เลยเพื่อความสะดวก (ยกเว้นนิติบุคคลบางประเภทที่ไม่ต้องจดทะเบียนกับพาณิชย์ อาจต้องขอเลขเฉพาะจากสรรพากร ซึ่งมักขึ้นต้นด้วย 099)

เลขที่ผู้เสียภาษี หาได้จากที่ไหน? ใช้เลขบัตรประชาชนแทนได้ไหม

หากคุณจำไม่ได้ หรือต้องการค้นหาเอกสารเพื่อยืนยัน เลขที่ผู้เสียภาษี สามารถดูได้จากเอกสารดังต่อไปนี้

• บุคคลธรรมดา: ดูได้ที่ บัตรประจำตัวประชาชน หรือ สำเนาทะเบียนบ้าน
• นิติบุคคล (บริษัท/ห้างหุ้นส่วน): ดูได้ที่ หนังสือรับรองนิติบุคคล (Affidavit) ที่คัดมาจากกรมพัฒนาธุรกิจการค้า หรือดูได้จาก ใบทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (ภ.พ.20)
• ผู้เสียภาษีประเภทอื่นๆ: หากเป็นมูลนิธิ สมาคม หรือนิติบุคคลต่างประเทศที่ไม่ได้จดทะเบียนในไทย ต้องยื่นคำร้องขอมี เลขที่ผู้เสียภาษี (แบบ ล.ป. 10) ณ สำนักงานสรรพากรพื้นที่

เลขที่ผู้เสียภาษี ใช้ทำอะไรบ้าง? มีความสำคัญกับธุรกิจอย่างไร

เลขที่ผู้เสียภาษี มีความสำคัญอย่างมากในการทำธุรกิจและการจัดการบัญชี โดยจะถูกนำไปใช้ในเอกสารและขั้นตอนสำคัญต่างๆ ดังนี้

1. ใช้ในการหักภาษี ณ ที่จ่าย เมื่อมีการจ่ายค่าบริการ หรือค่าจ้าง ผู้จ่ายเงินต้องทำการหักภาษี ณ ที่จ่าย และออก "หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย (ใบ 50 ทวิ)" ซึ่งในเอกสารนี้จำเป็นต้องระบุ เลขที่ผู้เสียภาษี ของทั้งผู้จ่ายและผู้รับเงินให้ถูกต้องครบถ้วน มิฉะนั้นจะไม่สามารถนำส่งสรรพากรได้
2. ใช้ในการออก "ใบกำกับภาษี" (Tax Invoice) สำหรับธุรกิจที่จด VAT การออกใบกำกับภาษีเต็มรูปจะต้องระบุ เลขที่ผู้เสียภาษี ของผู้ออกใบกำกับภาษี (ผู้ขาย) และผู้ซื้อ (กรณีผู้ซื้อต้องการนำไปขอคืนภาษีหรือลงรายจ่าย) หากขาดเลขนี้ไป เอกสารนั้นอาจถือว่าไม่สมบูรณ์และใช้เคลมภาษีไม่ได้
3. ใช้ยื่นแบบแสดงรายการภาษีทุกประเภท ไม่ว่าจะเป็นการยื่นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาประจำปี, ภาษีนิติบุคคลกลางปี/สิ้นปี หรือการนำส่งภาษีรายเดือน (เช่น ภ.พ.30, ภ.ง.ด.1, ภ.ง.ด.3, ภ.ง.ด.53) ทุกแบบฟอร์มจะต้องกรอก เลขที่ผู้เสียภาษี เพื่อให้สรรพากรรู้ว่าใครเป็นผู้นำส่งเงินเข้าระบบ

สรุป

เลขที่ผู้เสียภาษี คือกุญแจสำคัญในการเข้าสู่ระบบภาษีอย่างถูกต้อง สำหรับบุคคลธรรมดาก็คือเลขบัตรประชาชน ส่วนนิติบุคคลก็คือเลขทะเบียนบริษัท การตรวจสอบและใช้ เลขที่ผู้เสียภาษี ให้ถูกต้องในทุกเอกสาร ไม่ว่าจะเป็นใบหัก ณ ที่จ่าย หรือใบกำกับภาษี จะช่วยให้ธุรกิจของคุณดำเนินงานได้อย่างราบรื่น ลดปัญหาการตรวจสอบย้อนหลัง และสร้างความน่าเชื่อถือให้กับคู่ค้าได้เป็นอย่างดี

หมดปัญหาพิมพ์เลขผู้เสียภาษีผิด! จัดการเอกสารง่ายขึ้นด้วย i-BOX By Netbay 

รู้หรือไม่? การกรอกเลขที่ผู้เสียภาษีผิดเพียงหลักเดียว อาจทำให้เอกสารใช้ลดหย่อนภาษีไม่ได้และต้องเสียเวลาแก้ไข i-BOX By Netbay โปรแกรมช่วยออกใบ e-Tax Invoice สามารถเข้ามาช่วยคุณได้ ด้วยระบบจัดการใบกำกับภาษีอิเล็กทรอนิกส์ที่มีฟีเจอร์บันทึกข้อมูลคู่ค้าแม่นยำ ลด Human Error พร้อมนำส่งข้อมูลให้สรรพากรและลูกค้าอัตโนมัติ สะดวก รวดเร็ว และถูกต้อง 100% เริ่มต้นใช้งานได้ง่าย ๆ ที่ www.i-box.app 

คำถามที่พบบ่อย (FAQs) ของเลขที่ผู้เสียภาษี ที่คุณควรรู้

1. เลขที่ผู้เสียภาษีสามารถเปลี่ยนแปลงได้หรือไม่?

ตอบ : โดยปกติเลขที่ผู้เสียภาษีจะไม่เปลี่ยนแปลง เว้นแต่ในกรณีที่มีการควบรวมกิจการ เปลี่ยนสถานะ หรือกรณีพิเศษอื่นๆ ที่ต้องแจ้งกรมสรรพากรเพื่อดำเนินการ

2.ถ้าเลขที่ผู้เสียภาษีผิดจะทำอย่างไร?

ตอบ : หากพบว่าข้อมูลเลขที่ผู้เสียภาษีผิดพลาด ควรรีบติดต่อกรมสรรพากรหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องโดยเร็วที่สุด เพื่อขอแก้ไขข้อมูลให้ถูกต้องตามระเบียบ

3. ทำไมต้องมีเลขที่ผู้เสียภาษี?

เลขที่ผู้เสียภาษีใช้ในการระบุตัวตนของผู้เสียภาษี เพื่อให้กรมสรรพากรสามารถจัดการข้อมูลการยื่นภาษีและตรวจสอบประวัติภาษีได้อย่างถูกต้องและเป็นระบบ